# Candida auris: cichy zabójca w szpitalach. Wszystko, co musisz wiedzieć o nowym zagrożeniu > Candida auris to wielooporny grzyb, który rozprzestrzenia się w szpitalach, zagrażając pacjentom z obniżoną odpornością. Jego lekooporność i trudności w diagnostyce stanowią poważn... Źródło: https://ekuz.pl/artykuly/812-candida-auris-cichy-zabojca-w-szpitalach-wszystko-co-musisz-wiedziec-o-nowym-zagrozeniu Opublikowano: 2025-12-20 | Zaktualizowano: 2025-12-20 Kategoria: Pozostałe tematy **Candida auris to wielooporny grzyb, który staje się coraz większym zagrożeniem w placówkach medycznych na całym świecie. Nazywany "supergrzybem", jest szczególnie niebezpieczny dla osób z osłabioną odpornością, a jego zdolność do przetrwania na powierzchniach utrudnia kontrolę zakażeń. Sprawdź, co warto wiedzieć o tym patogenie i jak chronić się przed infekcją.** ## Co to jest Candida auris i dlaczego jest tak groźny? Candida auris (lub Candidozyma auris) to gatunek grzyba z rodzaju drożdżaków, który po raz pierwszy zidentyfikowano w 2009 roku w Japonii, izolując go z ucha pacjenta. Od tego czasu rozprzestrzenił się na wszystkich kontynentach, stając się poważnym globalnym zagrożeniem dla zdrowia publicznego. Amerykańskie Centrum Kontroli i Zapobiegania Chorobom (CDC) uznało go za jedno z najpilniejszych zagrożeń związanych z opornością na środki przeciwdrobnoustrojowe. Jego niebezpieczeństwo wynika z trzech kluczowych cech. Po pierwsze, **Candida auris wykazuje wielolekooporność**, co oznacza, że wiele powszechnie stosowanych leków przeciwgrzybiczych jest nieskutecznych w walce z nim. Po drugie, jest trudny do zidentyfikowania w standardowych badaniach laboratoryjnych, co może prowadzić do opóźnienia właściwej diagnozy i leczenia. Po trzecie, ma niezwykłą zdolność do przetrwania na powierzchniach w środowisku szpitalnym przez wiele tygodni, co sprzyja powstawaniu trudnych do opanowania ognisk epidemicznych. ## Jak dochodzi do zakażenia i kto jest w grupie ryzyka? **Zakażenie wewnątrzszpitalne** Candida auris rozprzestrzenia się głównie w placówkach opieki zdrowotnej, takich jak szpitale i domy opieki długoterminowej. Do transmisji dochodzi poprzez kontakt z zanieczyszczonymi powierzchniami (np. klamkami, poręczami łóżek, sprzętem medycznym) lub poprzez bezpośredni kontakt z osobą, która jest skolonizowana lub zakażona. Kolonizacja oznacza, że grzyb bytuje na skórze pacjenta, nie wywołując objawów choroby, jednak taka osoba może nieświadomie przenosić patogen na innych. Inwazyjna **grzybica oportunistyczna** rozwija się, gdy grzyb przedostanie się do krwiobiegu, co może prowadzić do ciężkich, zagrażających życiu infekcji. Najbardziej narażone są osoby z osłabionym układem odpornościowym. Główne czynniki ryzyka zakażenia Candida auris to: - **długotrwała hospitalizacja**, zwłaszcza na oddziałach intensywnej terapii (OIOM), - obecność inwazyjnych urządzeń medycznych, takich jak **cewniki dożylne**, cewnik moczowy czy rurka intubacyjna, - niedawno przebyta operacja, - choroby przewlekłe, takie jak cukrzyca czy niewydolność nerek, - choroby nowotworowe i leczenie immunosupresyjne, - przyjmowanie antybiotyków o szerokim spektrum działania lub leków przeciwgrzybiczych. Zdrowe osoby rzadko ulegają zakażeniu inwazyjnemu, jednak mogą stać się nosicielami grzyba. ## Objawy zakażenia Candida auris - co powinno niepokoić? Objawy zakażenia Candida auris są nieswoiste, co oznacza, że mogą przypominać wiele innych chorób, zwłaszcza infekcji bakteryjnych. To dodatkowo utrudnia postawienie szybkiej diagnozy. Symptomy zależą od miejsca, w którym rozwija się infekcja. Najczęstszym i często pierwszym objawem inwazyjnego zakażenia jest **gorączka i dreszcze, które nie ustępują pomimo leczenia antybiotykami**. W przypadku zakażenia krwi (fungemii) może dojść do rozwoju sepsy, która jest stanem bezpośredniego zagrożenia życia. Jeśli infekcja dotyczy konkretnego miejsca, objawy mogą obejmować zaczerwienienie, obrzęk i ropną wydzielinę w przypadku zakażenia rany, lub ból i wysięk z ucha przy infekcji ucha. U pacjentów z obniżoną odpornością **pacjent z obniżoną odpornością** Candida auris może atakować narządy wewnętrzne, ośrodkowy układ nerwowy, oczy czy serce. Śmiertelność w przypadku inwazyjnych zakażeń jest wysoka i według różnych szacunków wynosi od **30% do nawet 60%**. ## Diagnostyka i leczenie - dlaczego to takie trudne? Rozpoznanie zakażenia Candida auris stanowi duże wyzwanie. Standardowe metody identyfikacji drobnoustrojów stosowane w wielu laboratoriach mogą błędnie zaklasyfikować ten gatunek jako inny, mniej groźny rodzaj Candida. Prawidłowa identyfikacja wymaga zastosowania zaawansowanych technik, takich jak spektrometria mas (MALDI-TOF) lub metody molekularne (np. testy PCR). Opóźnienie w diagnozie może prowadzić do wdrożenia nieskutecznego leczenia i dalszego rozprzestrzeniania się patogenu w szpitalu. Leczenie jest skomplikowane ze względu na powszechną **lekooporność** tego grzyba. Wiele szczepów jest opornych na co najmniej jedną z trzech głównych klas leków przeciwgrzybiczych. W terapii zakażeń inwazyjnych najczęściej stosuje się leki z grupy echinokandyn. Niestety, pojawiają się już szczepy oporne również na tę grupę leków, co drastycznie ogranicza opcje terapeutyczne. W takich sytuacjach lekarze muszą sięgać po kombinacje różnych leków, jednak ich skuteczność bywa ograniczona. ## Sytuacja epidemiologiczna w Europie i w Polsce Europejskie Centrum ds. Zapobiegania i Kontroli Chorób (ECDC) alarmuje, że liczba przypadków Candida auris w Europie gwałtownie rośnie. W latach 2013–2023 kraje Unii Europejskiej i Europejskiego Obszaru Gospodarczego zgłosiły niemal 4000 przypadków, z czego aż 1346 odnotowano w samym 2023 roku. Najwięcej zakażeń zarejestrowano w Hiszpanii, Grecji, Włoszech, Rumunii i Niemczech. W niektórych z tych krajów **supergrzyb** rozprzestrzenił się na tyle, że kontrola pojedynczych ognisk stała się niemożliwa. Eksperci podkreślają, że rzeczywista skala problemu jest prawdopodobnie niedoszacowana, ponieważ tylko część krajów prowadzi systematyczny nadzór i obowiązkowo raportuje zakażenia. W Polsce do tej pory odnotowano jedynie pojedyncze przypadki, jednak bliskość geograficzna krajów o wysokiej liczbie zakażeń, jak Niemcy, oraz rosnąca mobilność pacjentów stwarzają realne ryzyko dalszego rozprzestrzeniania się patogenu. ## FAQ Odpowiedzi na najczęściej zadawane pytania dotyczące Candida auris: ### Czy Candida auris jest groźny dla zdrowych osób? Dla osób z prawidłowo funkcjonującym układem odpornościowym Candida auris zazwyczaj nie stanowi zagrożenia. Ryzyko ciężkiej, inwazyjnej infekcji jest bardzo niskie. Zdrowe osoby mogą jednak stać się nosicielami grzyba na skórze i nieświadomie przenosić go na osoby z grup ryzyka. ### Jak można zapobiegać zakażeniom Candida auris w szpitalach? Zapobieganie polega na rygorystycznym przestrzeganiu higieny rąk przez personel medyczny i odwiedzających, stosowaniu środków ochrony indywidualnej, izolacji pacjentów zakażonych lub skolonizowanych oraz dokładnej dezynfekcji sal i sprzętu medycznego specjalnymi środkami skutecznymi przeciwko temu grzybowi. ### Czy Candida auris można wyleczyć? Tak, zakażenie Candida auris można wyleczyć, ale jest to trudne z powodu lekooporności. Terapia wymaga zastosowania specjalistycznych leków przeciwgrzybiczych, najczęściej z grupy echinokandyn. Kluczowe jest szybkie postawienie prawidłowej diagnozy i wdrożenie odpowiedniego leczenia. ### Jaka jest śmiertelność w przypadku zakażenia Candida auris? Śmiertelność w przypadku inwazyjnych zakażeń, takich jak infekcje krwiobiegu, jest wysoka i szacuje się ją na 30-60%. Rokowanie zależy od ogólnego stanu zdrowia pacjenta, szybkości postawienia diagnozy oraz skuteczności zastosowanego leczenia. ### Czy w Polsce jest dużo przypadków Candida auris? Na chwilę obecną w Polsce odnotowano jedynie kilka potwierdzonych przypadków zakażenia lub kolonizacji Candida auris. Sytuacja jest jednak monitorowana, ponieważ rosnąca liczba przypadków w innych krajach europejskich, w tym w sąsiednich Niemczech, zwiększa ryzyko transmisji. ### Czym różni się kolonizacja od zakażenia Candida auris? Kolonizacja oznacza, że grzyb jest obecny na ciele pacjenta (np. na skórze, w nosie), ale nie wywołuje objawów choroby. Zakażenie (infekcja) ma miejsce, gdy grzyb wnika do organizmu, np. do krwiobiegu, i powoduje chorobę z określonymi objawami. Osoba skolonizowana może być źródłem zakażenia dla innych. ### Czy Candida auris przenosi się drogą kropelkową? Nie, Candida auris nie przenosi się drogą kropelkową, jak wirusy grypy czy SARS-CoV-2. Główną drogą transmisji jest kontakt bezpośredni z osobą zakażoną lub skolonizowaną oraz kontakt z zanieczyszczonymi powierzchniami i sprzętem medycznym.